F/K oranı, bir hissenin fiyatının şirketin kârına göre ne kadar yüksek ya da düşük olduğunu gösterir. Aşağıdaki hesaplayıcıyla oranı bulabilir, altındaki kısa rehberle nasıl yorumlanacağını öğrenebilirsiniz.
F/K Hesaplayıcı
F/K oranı nedir?
F/K, “Fiyat / Kazanç” oranıdır; İngilizcede P/E olarak bilinir. Piyasanın, şirketin 1 TL’lik yıllık kârı için kaç TL ödediğini gösterir. F/K oranı 8 ise yatırımcılar 1 TL kâr için 8 TL ödüyor demektir.
Nasıl hesaplanır?
(veya Piyasa değeri ÷ Yıllık net kâr)
Örnek: Fiyatı 50 TL, hisse başına yıllık kârı 5 TL olan bir şirketin F/K oranı 50 ÷ 5 = 10‘dur. Hesaplamada genellikle son 12 ayın (son dört çeyreğin) toplam kârı kullanılır.
Yüksek ve düşük F/K ne anlatır?
- Düşük F/K: Hisse kârına göre ucuz olabilir. Ama piyasa kârın düşeceğini de düşünüyor olabilir ya da kâr tek seferlik bir gelirle şişmiş olabilir.
- Yüksek F/K: Piyasa güçlü bir büyüme bekliyor olabilir. Ama hisse beklentilerin ötesinde pahalanmış da olabilir.
Yani F/K tek başına “al” ya da “sat” demek değildir. Asıl soru şudur: Piyasa bu şirkete neden bu çarpanı veriyor?
Farklı sektörler neden kıyaslanmaz?
Her sektörün büyüme hızı ve risk seviyesi farklıdır. Bankalar çoğu zaman düşük, hızlı büyüyen teknoloji şirketleri ise daha yüksek F/K ile işlem görür. Bu yüzden bir şirketi en iyi aynı sektördeki benzerleriyle ve kendi geçmiş F/K ortalamasıyla karşılaştırmak gerekir.
Zarar eden şirketlerde F/K
Şirket zarar ettiğinde F/K negatif çıkar ve bir anlam taşımaz; veri sitelerinde genellikle “a.d.” (anlamlı değil) yazar. Kârı çok düşük şirketlerde ise oran aşırı yüksek görünebilir. Bu durumlarda PD/DD veya FD/FAVÖK gibi oranlara bakmak daha doğrudur.
Sınırlamaları
- Geçmiş kâra bakar; geleceği göstermez.
- Tek seferlik gelirler (ör. arsa satışı) kârı geçici olarak şişirebilir.
- Şirketin borcunu ve nakit akışını hesaba katmaz.
- Yüksek enflasyon dönemlerinde muhasebe düzeltmeleri raporlanan kârı önemli ölçüde değiştirebilir.
Örnek yorumlama
| A Şirketi | B Şirketi | |
|---|---|---|
| F/K oranı | 5 | 15 |
| Kâr eğilimi | Düşüyor | Artıyor |
| Borç | Yüksek | Düşük |
Aynı sektördeki bu iki hayali şirkette A, F/K’sı daha düşük olduğu için ucuz görünür. Ancak kârı düşen ve borcu yüksek bir şirketin düşük F/K’sı bir fırsat değil, bir risk işareti olabilir. B’nin yüksek F/K’sı ise istikrarlı büyümeye ödenen bir prim olabilir. F/K araştırmaya başlamak için iyi bir işarettir; tek başına karar vermek için yeterli değildir.
Sık sorulan sorular
İdeal F/K oranı kaçtır?
Herkes için geçerli tek bir değer yoktur. Uygun seviye sektöre, faiz ortamına ve şirketin büyüme hızına göre değişir.
F/K’sı düşük hisse ucuz mudur?
Her zaman değil. Kârı düşmesi beklenen veya borcu yüksek şirketlerde de F/K düşük olabilir. Buna “değer tuzağı” denir.
F/K oranını nereden bulabilirim?
Aracı kurum uygulamaları ve finans siteleri güncel F/K oranlarını gösterir. Kendiniz hesaplamak için KAP’ta yayımlanan finansal tablolardaki net kârı ve güncel hisse fiyatını kullanabilirsiniz.
Yasal uyarı: Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerdeki şirketler ve rakamlar hayalidir. Yatırım kararlarınızı kendi durumunuzu dikkate alarak, gerekirse yetkili bir yatırım danışmanına başvurarak veriniz.