Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin geçmiş yıl kârları gibi iç kaynaklarını sermayesine ekleyip ortaklarına payları oranında ücretsiz yeni hisse dağıtmasıdır. Bedelli sermaye artırımında ise şirket yeni pay çıkarır ve yatırımcı bu payları rüçhan hakkını kullanarak para ödeyip alır; şirkete dışarıdan nakit girer.
İki durumda da hisse fiyatı artırım oranında teorik olarak düzeltilir. Bu yüzden bedelsiz artırım tek başına servetinizi artırmaz: lot sayınız artar, hisse fiyatı aynı oranda düşer. Aşağıda iki yöntemin farkını, yatırımcıya etkisini ve sık yapılan yanlışları anlattık.
Konuyu örneklerle anlattığımız video:
Bedelsiz Sermaye Artırımı Hesaplama: Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı hesaplama aracı
İçindekiler
İki yöntem arasındaki temel fark
Her iki yöntemde de şirketin sermayesi artar, ancak paranın kaynağı farklıdır. Bedelsizde şirket kendi iç kaynaklarını (geçmiş yıl kârları, emisyon primi, yeniden değerleme fonu) sermayeye ekler; ortaklardan para istenmez. Bedellide ise ortaklardan nakit talep edilir ve şirkete dışarıdan para girer.
Yatırımcı açısından sonuçları
- Bedelsiz: Lot sayınız artar, fiyat aynı oranda düzeltilir. Pozisyonunuzun toplam değeri değişmez. Ek bir işlem yapmanıza gerek yoktur; paylar otomatik hesabınıza geçer.
- Bedelli: Katılmak isterseniz rüçhan hakkınızı kullanır ve belirlenen fiyattan yeni pay satın alırsınız. Katılmazsanız şirketteki ortaklık oranınız azalır (sulanma).
Rakamlarla görmek için bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Şirketler neden bu yöntemlere başvurur?
Bedelsiz genellikle bilançodaki kaynakların sermayeye dönüştürülmesi, hisse fiyatının küçük yatırımcı için erişilebilir hale gelmesi ve işlem gören pay sayısının artması amacıyla yapılır. Bedelli ise şirketin nakde ihtiyaç duyduğu durumlarda gündeme gelir: yeni yatırım, kapasite artışı, satın alma ya da borç kapatma.
Bu nedenle bedelli haberini değerlendirirken sorulacak asıl soru şudur: toplanan para nereye gidecek? Yeni bir yatırım için toplanan sermaye ile borç ödemek için toplanan sermaye aynı anlama gelmez. Bu bilgi şirketin Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndaki (KAP) açıklamasında yer alır.
Sık yapılan yanlışlar
- “Bedelsiz bedava para” sanmak: Lot artışı kadar fiyat düşer; servetiniz artmaz.
- Düşen fiyatı fırsat sanmak: Artırım sonrası görülen düşük fiyat, düzeltilmiş fiyattır; indirim değildir.
- Bedelliyi otomatik olumsuz saymak: Kararın iyi ya da kötü olması, paranın kullanım amacına ve şirketin durumuna bağlıdır.
- Rüçhan süresini kaçırmak: Kullanım süresi sınırlıdır; takvimi KAP duyurusundan takip etmek gerekir.
Sık sorulan sorular
Bedelsiz için başvuru yapmam gerekir mi?
Hayır. Dağıtım tarihinde payları elinde bulunduran yatırımcıların hesabına yeni paylar otomatik aktarılır.
Bedelliye katılmazsam ne olur?
Mevcut paylarınız sizde kalır, ancak toplam pay sayısı arttığı için şirketteki oransal payınız azalır. Kullanılmayan haklar şirketin kararına göre borsada satışa çıkarılabilir.
Sermaye artırımı hisse fiyatını yükseltir mi?
Doğrudan bir yükseliş garantisi yoktur. Kısa vadeli hareketler beklentiye bağlı olabilir; kalıcı etki şirketin faaliyet performansıyla ilgilidir.
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Şirketlerin sermaye artırımı kararlarını resmi KAP açıklamalarından takip ediniz.
