Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı hesaplama aracıyla artırım sonrası lot sayınızı, teorik hisse fiyatını ve bedelli artırımda ödemeniz gereken rüçhan tutarını tek ekranda görebilirsiniz. Aşağıdaki seçiciden artırım türünü seçin, bilgilerinizi girin; sonuçlar siz yazdıkça güncellenir.
Sermaye artırımı hesaplama
Artırım türünü seçin, bilgileri girin. Sonuçlar siz yazdıkça güncellenir.
Sonuç
Bedelsiz sermaye artırımı nedir?
Şirket, kendi iç kaynaklarını (geçmiş yıl kârları, emisyon primi, yeniden değerleme fonu gibi) sermayesine ekler ve karşılığında ortaklarına payları oranında yeni hisse dağıtır. Dışarıdan para girmez; şirketin öz kaynak kalemleri yer değiştirir.
Bedelli ve bedelsiz artırımın farkını, yatırımcıya etkilerini ve sık yapılan hataları ayrıntılı anlattığımız rehbere buradan ulaşabilirsiniz: Bedelli ve Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir?
Servetiniz artar mı?
Hayır. Elinizdeki lot sayısı artarken hisse fiyatı aynı oranda düşürülür. %100 bedelsiz alan bir yatırımcının 1.000 lotu 2.000 lota çıkar, 20 TL olan fiyat ise 10 TL'ye iner. İki durumda da pozisyonun değeri 20.000 TL'dir.
Bu nedenle bedelsiz sermaye artırımı “bedava hisse” değildir. Pastanın boyutu aynı kalır, yalnızca daha fazla dilime bölünür. Fiyatın sonraki günlerde yükselmesi ya da düşmesi, şirketin gerçek performansına ve piyasa koşullarına bağlıdır.
Şirketler neden yapar?
- Sermaye yapısını güçlendirmek ve öz kaynakları sermayeye dönüştürmek
- Hisse fiyatı düştüğü için küçük yatırımcı açısından daha erişilebilir hale gelmek
- İşlem gören pay sayısının artmasıyla likiditeyi artırmak
- Enflasyon ortamında değerlenen varlıkların bilançodaki karşılığını sermayeye yansıtmak
Bedelli sermaye artırımından farkı
Bedelsizde ortaklardan para istenmez, yeni hisseler otomatik olarak hesabınıza geçer. Bedelli sermaye artırımında ise şirkete nakit girişi olur; katılmak isteyen yatırımcı rüçhan hakkını kullanarak belirlenen fiyattan yeni pay satın alır. Katılmayan yatırımcının şirketteki ortaklık oranı azalır.
Süreç nasıl işler?
- Şirket kararını Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) duyurur.
- Gerekli kurul onayları tamamlanır.
- Belirlenen tarihte hisse fiyatı oran kadar düzeltilir ve yeni paylar hesaplara dağıtılır.
- Dağıtım için ayrıca bir işlem yapmanız veya talepte bulunmanız gerekmez.
Sık sorulan sorular
Bedelsiz için para ödemem veya başvuru yapmam gerekir mi?
Hayır. Dağıtım tarihinde hisseleri elinde bulunduran yatırımcıların hesabına yeni paylar otomatik olarak aktarılır.
Bedelsiz sonrası fiyat neden düşük görünüyor?
Fiyat, artırım oranına göre düzeltilir. Bu bir değer kaybı değildir; lot sayınız arttığı için toplam tutar aynı kalır.
Bedelsiz veren şirket iyi şirket midir?
Tek başına bir kalite göstergesi değildir. Kararın arkasındaki kaynağa ve şirketin faaliyet performansına bakmak gerekir.
Not: Yeni fiyat, mevcut paylarınızın değeri ile ödediğiniz rüçhan bedelinin toplamının yeni lot sayısına bölünmesiyle bulunur. Hesaplayıcı bu düzeltilmiş fiyatı gösterir.
Bedelli sermaye artırımı nedir?
Şirket, sermayesini artırmak için ortaklarına yeni pay satın alma hakkı verir. Bedelsizden en önemli farkı budur: burada şirkete nakit girişi olur ve yeni payları almak isteyen yatırımcı para öder.
Rüçhan hakkı
Rüçhan hakkı, mevcut ortakların yeni payları öncelikli olarak satın alma hakkıdır. Bu hak genellikle payın nominal değeri üzerinden veya şirketin belirlediği bir fiyattan kullanılır ve belirli bir süreyle sınırlıdır. Süre içinde hakkınızı kullanmazsanız:
- Şirketteki ortaklık oranınız azalır (sulanma).
- Kullanılmayan haklar, şirketin kararına bağlı olarak borsada satışa çıkarılabilir.
Sayısal örnek
1.000 lot hissesi olan, hisse fiyatı 20 TL olan bir yatırımcı düşünelim. Şirket %100 bedelli sermaye artırımına gidiyor ve rüçhan fiyatı 1 TL olarak belirleniyor:
- Alabileceği yeni pay: 1.000 lot
- Ödeyeceği bedel: 1.000 × 1 TL = 1.000 TL
- Toplam lot: 2.000
- Düzeltilmiş fiyat: (1.000 × 20 + 1.000 × 1) ÷ 2.000 = 10,50 TL
Yatırımcının cebinden 1.000 TL çıkmış, pozisyonunun değeri 20.000 TL'den 21.000 TL'ye gelmiştir. Yani bir kazanç veya kayıp oluşmaz; yalnızca yeni para koyulmuştur. Hakkını kullanmayan bir yatırımcının 1.000 lotu ise 10,50 TL'den 10.500 TL değerinde kalır. Aradaki fark, sulanmanın maliyetidir.
Şirketler neden bedelli yapar?
- Yatırım, kapasite artışı veya satın alma için kaynak sağlamak
- Borç ödemek ve finansman maliyetini azaltmak
- İşletme sermayesi ihtiyacını karşılamak
Bu yüzden bedelli kararlarında asıl soru, toplanan paranın nerede kullanılacağıdır. Yeni yatırım için toplanan sermaye ile borç kapatmak için toplanan sermaye aynı anlama gelmez. Şirketin KAP açıklamasında bu bilgi yer alır.
Bedelsizden farkı
Bedelsiz sermaye artırımında para ödemezsiniz; iç kaynaklar sermayeye eklenir ve paylar otomatik dağıtılır. Bedellide ise katılım isteğe bağlıdır ve ödeme gerektirir. Katılmamak, ortaklık oranınızın azalması anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
Rüçhan hakkımı kullanmak zorunda mıyım?
Hayır, isteğe bağlıdır. Kullanmazsanız şirketteki payınız oransal olarak azalır. Kararınızı şirketin sermayeyi nerede kullanacağına ve kendi bütçenize göre verebilirsiniz.
Bedelli kararı hisse için olumsuz mudur?
Tek başına olumlu veya olumsuz değildir. Piyasanın tepkisi, toplanan paranın kullanım amacına ve şirketin mali durumuna göre değişir.
Rüçhan hakkını nasıl kullanırım?
İşlemler aracı kurumunuz üzerinden, şirketin duyurduğu kullanım süresi içinde yapılır. Süre ve koşulları KAP duyurusundan ve aracı kurumunuzdan teyit edin.
Sermaye artırımı sonrası hisse fiyatı nasıl hesaplanır?
Sermaye artırımında yeni paylar dağıtıldığında hissenin fiyatı, şirketin toplam değeri değişmeyecek şekilde düzeltilir. Bu düzeltilmiş fiyata teorik fiyat denir ve şu formüllerle hesaplanır:
- Bedelsiz: Teorik fiyat = Mevcut fiyat ÷ (1 + bedelsiz oranı)
- Bedelli: Teorik fiyat = (Mevcut fiyat + bedelli oranı × rüçhan fiyatı) ÷ (1 + bedelli oranı)
- Bedelli ve bedelsiz birlikte: Teorik fiyat = (Mevcut fiyat + bedelli oranı × rüçhan fiyatı) ÷ (1 + bedelli oranı + bedelsiz oranı)
Oranlar ondalık olarak yazılır: %100 = 1, %50 = 0,5, %250 = 2,5. Rüçhan fiyatı çoğu bedelli artırımda payın nominal değeri olan 1 TL'dir.
Örnek hesaplamalar
- %100 bedelsiz: Hisse 80 TL, elinizde 100 lot var. Teorik fiyat 80 ÷ 2 = 40 TL olur. Lot sayınız 200'e çıkar, pozisyonunuzun değeri 8.000 TL'de kalır.
- %100 bedelli, rüçhan fiyatı 1 TL: Hisse 21 TL, elinizde 100 lot var. Teorik fiyat (21 + 1 × 1) ÷ 2 = 11 TL olur. Rüçhan hakkını kullanırsanız 100 TL ödeyerek 200 lota sahip olursunuz.
- %50 bedelli ve %150 bedelsiz birlikte: Hisse 45 TL, elinizde 100 lot var. Teorik fiyat (45 + 0,5 × 1) ÷ (1 + 0,5 + 1,5) = 45,5 ÷ 3 ≈ 15,17 TL olur. 50 bedelli ve 150 bedelsiz payla toplam 300 lota ulaşırsınız; bedelli için 50 TL ödersiniz.
Bedelli sonrası hisse fiyatı nasıl hesaplanır?
Mevcut fiyata bedelli oranı ile rüçhan fiyatının çarpımı eklenir, çıkan sayı (1 + bedelli oranı) değerine bölünür. Örneğin %50 bedelli ve 1 TL rüçhan fiyatında 31 TL'lik hissenin teorik fiyatı (31 + 0,5) ÷ 1,5 = 21 TL olur. Sayfanın üstündeki araçta "Bedelli" sekmesini seçerek kendi rakamlarınızla hesaplayabilirsiniz.
Bedelli ve bedelsiz aynı anda yapılırsa fiyat nasıl hesaplanır?
Paydaya iki oran birlikte eklenir: (Mevcut fiyat + bedelli oranı × rüçhan fiyatı) ÷ (1 + bedelli oranı + bedelsiz oranı). Hesaplama aracı bedelli ve bedelsizi ayrı sekmelerde hesaplar; ikisinin birlikte yapıldığı artırımlarda bu birleşik formülü kullanabilirsiniz.
Teorik fiyat ile işlem gördüğü fiyat neden farklı olabilir?
Teorik fiyat yalnızca bölünmenin gerçekleştiği gün için bir başlangıç noktasıdır. Sonrasında fiyatı alıcı ve satıcıların talebi belirler; hisse bu seviyenin üstünde veya altında işlem görebilir.
Yasal uyarı: Bu sayfadaki hesaplayıcı ve açıklamalar genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Hesaplanan fiyatlar teoriktir, örnek rakamlar hayalidir ve komisyon gibi maliyetleri içermez. Kararlarınızı şirketin resmi duyurularını inceleyerek veriniz; vergi ve diğer mali sonuçlar için mali müşavirinize ya da aracı kurumunuza danışınız.