Borsa ve yatırım dünyasında sık geçen kavramları sade bir dille açıkladık. Aradığınız terimi arama kutusuna yazabilir ya da harflere dokunarak ilgili bölüme geçebilirsiniz.
Borsa terimleri sözlüğü
Borsada sık karşılaşılan 190 terimi sade tanımlarıyla bir araya getirdik. Terimi yazın ya da bir harfe dokunun.
A
- Açığa Satış
- Fiyatların düşeceği beklentisiyle yapılan satış işlemi.
- Aktif Yönetim
- Yatırım fonlarının piyasayı yenmeyi hedefleyen yönetim tarzı.
- Aktifler
- Bir şirketin sahip olduğu tüm varlıklar.
- Alfa
- Bir yatırımın piyasa ortalamasına göre gösterdiği performans farkı.
- Alım Emri
- Belirli bir fiyat seviyesinde hisse satın alma talimatı.
- Anonim Şirket
- Hissedarların sorumluluğunun koydukları sermaye ile sınırlı olduğu şirket türü.
- Arbitraj
- Farklı piyasalardaki fiyat farklarından kazanç sağlama işlemi.
- Arz
- Belirli bir mal veya hizmetin piyasada sunulması.
- Arz Talep Dengesi
- Piyasalarda fiyatı belirleyen temel mekanizma.
- Asimetrik Risk
- Yatırımcılar için farklı risk-getiri oranlarının bulunduğu durum.
B
- Bağımsız Denetim
- Şirketlerin mali tablolarının doğruluğunu kontrol eden süreç.
- Bağışıklık Analizi
- Portföylerin faiz oranı değişikliklerinden nasıl etkileneceğini ölçen analiz.
- Basit Faiz
- Ana paraya uygulanan sabit faiz oranı.
- Başlangıç Teminatı
- Vadeli işlem piyasalarında pozisyon açmak için gereken minimum teminat.
- Beklenen Getiri
- Bir yatırımın gelecekteki olası getirisi.
- Bilanço
- Bir şirketin finansal durumunu gösteren mali tablo.
- Birleşme
- İki veya daha fazla şirketin tek bir yapı altında toplanması.
- Boğa Piyasası
- Fiyatların yükseliş trendinde olduğu piyasa durumu.
- Bonolar
- Kısa vadeli borçlanma araçları.
- Broker
- Yatırımcı ile piyasa arasında aracılık yapan kişi veya kuruluş.
C
- Cari Açık
- Bir ülkenin ithalatı ihracatından fazla olduğunda oluşan durum.
- Cari Denge
- Bir ülkenin ithalat ve ihracat dengesi.
- Cari Hesap
- Günlük ticari işlemler için kullanılan banka hesabı türü.
Ç
- Çapraz Kur
- İki yabancı para birimi arasındaki döviz kuru.
- Çekirdek Enflasyon
- Oynak fiyatlar hariç tutularak hesaplanan enflasyon oranı.
- Çıkış Stratejisi
- Bir yatırımcı veya girişimcinin yatırımından çıkış planı.
- Çıktı Açığı
- Bir ekonominin gerçek üretimi ile potansiyel üretimi arasındaki fark.
- Çıpa
- Ekonomik dengeleri sağlamak için belirlenen hedef veya politikalar.
- Çift Dip Formasyonu
- Teknik analizde fiyatların iki kez dip yaparak yükselişe geçtiği formasyon.
- Çoğunluk Hissesi
- Bir şirketin kontrolünü sağlayan hisse oranı.
D
- Dağıtılmamış Kâr
- Şirketlerin hissedarlara dağıtmayıp şirket içinde tuttuğu kârlar.
- Dayanak Varlık
- Bir türev ürünün dayandığı finansal varlık.
- Deflasyon
- Genel fiyat seviyesindeki sürekli düşüş durumu.
- Dengeleme
- Bir yatırım portföyünün risklerini azaltmak için yapılan düzenleme.
- Devalüasyon
- Bir ülkenin para biriminin değerinin düşürülmesi.
- Direnç Noktası
- Fiyatların yükselmekte zorlandığı teknik analiz seviyesi.
- Doğrudan Yatırım
- Bir ülkeye yapılan uzun vadeli sermaye yatırımı.
- Döviz
- Yabancı para birimlerinin genel adı.
- Döviz Kuru
- Bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden değeri.
- Düşük Volatilite
- Bir finansal varlığın fiyatındaki düşük dalgalanma.
E
- Efektif
- Nakit olarak kullanılan döviz.
- Ekonomik Döngü
- Bir ekonomideki büyüme ve daralma dönemleri.
- Elde Tutma Süresi
- Bir yatırımın alım ve satım arasındaki süre.
- Emir Defteri
- Alım ve satım emirlerinin listelendiği sistem.
- Emsal Değer
- Benzer varlıkların piyasa değerine göre belirlenen fiyat.
- Emtia
- Altın, petrol, buğday gibi ticareti yapılan mallar.
- Endeks
- Birden fazla finansal varlığın performansını ölçmek için kullanılan gösterge.
- Enflasyon
- Genel fiyat seviyesindeki sürekli artış.
- Eşik Seviyesi
- Teknik analizde kritik destek veya direnç noktası.
- Etkin Piyasa
- Tüm bilgilerin fiyatlara yansıdığı piyasa durumu.
F
- Faiz Oranı
- Borçlanma maliyetini veya yatırımlardan elde edilen getiriyi ifade eden oran.
- Faiz Swapı
- Sabit ve değişken faiz ödemelerinin değiş tokuş edilmesi.
- Finansal Kaldıraç
- Borç kullanarak yatırım getirilerini artırma stratejisi.
- Finansal Risk
- Şirketin borçlarını ödeyememe ihtimali.
- Fiyat Kazanç Oranı (F/K)
- Hisse senedi fiyatının şirket kazancına oranı.
- Fiyat Marjı
- Alım ve satım fiyatı arasındaki fark.
- Fiyat Tabanı
- Bir varlığın ulaşabileceği minimum fiyat seviyesi.
- Fiyat Tavanı
- Bir varlığın ulaşabileceği maksimum fiyat seviyesi.
- Fon
- Yatırımcıların sermayelerini bir araya getirerek yönetilen finansal araç.
- Futures
- Gelecekte teslim edilmek üzere yapılan varlık ticareti anlaşması.
G
- Garantili Fon
- Belirli bir getiri garantisi sunan yatırım fonu.
- Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
- Bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği toplam mal ve hizmetlerin değeri.
- Gayrimenkul Yatırımı
- Konut, arazi gibi fiziksel varlıklara yapılan yatırım.
- Geç Likidite Penceresi
- Merkez bankalarının kısa vadeli borç verme aracı.
- Gelir Paylaşımı
- Bir yatırımın elde ettiği kazançların taraflar arasında bölüşümü.
- Gelir Tablosu
- Şirketlerin gelir ve giderlerini gösteren finansal tablo.
- Gelişen Piyasalar
- Ekonomik olarak gelişmekte olan ülkelerin finansal piyasaları.
- Gerçek Getiri
- Enflasyondan arındırılmış yatırım getirisi.
- Getiri Eğrisi
- Farklı vadelerdeki tahvil faiz oranlarını gösteren grafik.
- Grup Şirketleri
- Aynı ana şirkete bağlı farklı işletmeler.
H
- Hacim
- Bir varlık için belirli bir dönemde yapılan işlem miktarı.
- Halka Arz
- Şirketlerin hisselerini ilk kez halka sunması işlemi.
- Hazine Bonosu
- Kısa vadeli devlet borçlanma araçları.
- Hazine Bonosu
- Devletin kısa vadeli borçlanma aracı.
- Hedge
- Yatırım risklerini minimize etmek için yapılan işlemler.
- Hedge Fon
- Yüksek risk ve getiri potansiyeline sahip yatırım fonu.
- Hisse Başına Kâr (EPS)
- Şirketin hisse başına elde ettiği kazanç.
- Hisse Bölünmesi
- Bir hissenin daha küçük birimlere ayrılması işlemi.
- Hisse Senedi
- Şirketlerdeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.
- Hisse Senedi Endeksi
- Piyasadaki belli başlı hisse senetlerinin performansını ölçen gösterge.
İ
- İç Borçlanma
- Devletin yurtiçinde borçlanması.
- İçsel Bilgi
- Henüz kamuya açıklanmamış kritik şirket bilgileri.
- İhracat
- Yurtdışına mal veya hizmet satışı.
- İkili Opsiyon
- Sadece iki olası sonuç sunan türev ürün.
- İkincil Piyasa
- Halka arzdan sonra hisselerin alınıp satıldığı piyasa.
- İleri Tarihli İşlem
- Gelecekte belirli bir tarihte teslim edilmek üzere yapılan ticaret.
- İpotek
- Bir borç karşılığında taşınmazın teminat gösterilmesi.
- İskonto
- Bir malın veya finansal aracın fiyatından yapılan indirim.
- İştirak
- Bir şirketin diğer bir şirkette sahip olduğu ortaklık payı.
- İthalat
- Yurtdışından mal veya hizmet alımı.
O
- Olağanüstü Gelir
- Şirketin ana faaliyetleri dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelir.
- Olağanüstü Gider
- Şirketin beklenmedik ve tekrarlanmayan masrafları.
- Opsiyon
- Bir varlığı belirli bir fiyattan alma veya satma hakkı.
- Opsiyon Primi
- Opsiyon sözleşmesi için ödenen bedel.
- Oran Analizi
- Şirket performansını değerlendirmek için kullanılan finansal oranların analizi.
- Ortalama Maliyet
- Bir yatırımın toplam maliyetinin ortalama değeri.
- Otomatik Emir
- Belirli kriterlere göre otomatik olarak verilen işlem talimatı.
- Oturum Açılışı
- Piyasaların işlem yapmaya başladığı ilk zaman dilimi.
- Over-the-Counter (OTC)
- Borsa dışı yapılan işlemler.
- Oynaklık (Volatilite)
- Bir varlığın fiyatındaki dalgalanma derecesi.
P
- Para Arzı
- Bir ekonomide dolaşımda olan toplam para miktarı.
- Para Politikası
- Bir ülkenin ekonomik hedeflerini gerçekleştirmek için kullandığı araçlar.
- Parasal Sıkılaştırma
- Merkez bankalarının para arzını azaltmak için uyguladığı politikalar.
- Pasif Gelir
- Çalışmadan elde edilen gelir türü (ör. kira geliri).
- Pasifler
- Bir şirketin yükümlülükleri ve borçları.
- Pay Senedi
- Şirketlerdeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.
- Portföy
- Bir yatırımcının sahip olduğu tüm varlıklar.
- Portföy Çeşitlendirme
- Riskleri azaltmak için farklı varlıklara yatırım yapma stratejisi.
- Prim
- Sigorta poliçesi veya opsiyon sözleşmesi için ödenen bedel.
- Proje Finansmanı
- Büyük ölçekli projelerin finansmanı için kullanılan yöntem.
R
- Reel Faiz
- Enflasyondan arındırılmış faiz oranı.
- Reel Getiri
- Enflasyon etkisi çıkarıldığında elde edilen gerçek getiri.
- Reeskont
- Vadesi dolmamış senetlerin merkez bankasınca iskonto edilmesi.
- Repo
- Kısa vadeli borçlanma aracı.
- Rezerv
- Bankaların yasal olarak tutmak zorunda olduğu varlıklar.
- Rezerv Para
- Uluslararası ticarette kullanılan temel dövizler.
- Risk Dağılımı
- Riskleri azaltmak için yatırımları çeşitlendirme süreci.
- Risk Toleransı
- Bir yatırımcının kabul edebileceği maksimum risk seviyesi.
- Risk Yönetimi
- Yatırımlardaki zararları minimize etme süreci.
- Riski Azaltma
- Riskleri kontrol altına almak için uygulanan stratejiler.
S
- Sabit Faiz
- Vade boyunca değişmeyen faiz oranı.
- Sanayi Üretim Endeksi
- Üretim faaliyetlerindeki değişiklikleri ölçen endeks.
- Satın Alma Gücü
- Paranın belirli bir mal veya hizmeti satın alabilme kapasitesi.
- Satış Hacmi
- Belirli bir dönemde gerçekleştirilen toplam satış miktarı.
- Sermaye
- Bir şirketin faaliyetlerini finanse etmek için kullandığı kaynak.
- Sermaye Artırımı
- Şirketin sermayesini büyütme işlemi.
- Short Selling (Açığa Satış)
- Fiyatların düşeceği beklentisiyle yapılan satış işlemi.
- Sigorta Primi
- Sigorta sözleşmesi kapsamında ödenen bedel.
- Stop-Loss
- Zararın sınırlanması için belirli bir fiyattan yapılan satış emri.
- Swap
- İki taraf arasında yapılan faiz veya döviz değişim sözleşmesi.
T
- Taban Fiyat
- Bir varlığın ulaşabileceği minimum fiyat seviyesi.
- Tahakkuk
- Gelir veya giderlerin gerçekleşmeden önce kaydedilmesi.
- Tahsilat Riski
- Alacakların tahsil edilememe ihtimali.
- Tahvil
- Borçlanma aracı olarak kullanılan menkul kıymet.
- Tahvil İhracı
- Şirketlerin borçlanma aracı olarak tahvil satması.
- Tahvil Kuponu
- Tahvil sahiplerine ödenen faiz miktarı.
- Takas
- Menkul kıymetlerin alım-satım sonrası el değiştirme süreci.
- Talep
- Belirli bir mal veya hizmetin belirli bir fiyat düzeyinde istenme miktarı.
- Tasarruf
- Gelirden harcamalar düşüldükten sonra biriken miktar.
- Tavan Fiyat
- Bir varlığın ulaşabileceği maksimum fiyat seviyesi.
- Teknik Analiz
- Fiyat grafikleri ve işlem hacmine dayalı analiz yöntemi.
- Temel Analiz
- Şirketin finansal verilerine ve ekonomik koşullara dayalı analiz yöntemi.
- Temettü
- Şirket kârından hissedarlara dağıtılan pay.
- Temettü Verimi
- Hisse başına düşen temettü miktarının hisse fiyatına oranı.
- Teminat
- Bir borcun geri ödenmesini garanti altına almak için sunulan güvence.
- Ters Repo
- Kısa vadeli bir borçlanma yöntemi.
- Tezgah Üstü Piyasa
- Borsa dışında gerçekleşen işlemleri ifade eder.
- Toplam Varlıklar
- Bir şirketin sahip olduğu tüm ekonomik değerler.
- Trading Volume (İşlem Hacmi)
- Belirli bir dönemde işlem gören toplam varlık miktarı.
- Türev Ürün
- Dayanak varlıkların değerine göre fiyatlanan finansal araçlar.
U
- Ulusal Gelir
- Bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği toplam gelir.
- Uluslararası Para Fonu (IMF)
- Küresel ekonomik istikrarı desteklemek için çalışan kuruluş.
- Uluslararası Rezervler
- Bir ülkenin döviz ve altın rezervleri.
- Uluslararası Ticaret
- Ülkeler arasında yapılan mal ve hizmet alışverişi.
- Uzlaşma
- İşlem sonuçlarının taraflar arasında doğrulanması.
- Uzlaştırma Kurulu
- Finansal anlaşmazlıkları çözmek için kurulan organ.
- Uzun Pozisyon
- Bir varlığın değer kazanacağı beklentisiyle yapılan alım.
- Uzun Vadeli Yatırım
- Daha uzun bir zaman dilimi için yapılan yatırımlar.
Ü
- Üretim
- Mal veya hizmetlerin oluşturulması süreci.
- Üretken Varlık
- Gelir getiren varlık türü.
V
- Vade
- Borcun veya yatırımın süresi.
- Vadeli İşlem
- Gelecekte belirli bir tarihte teslim edilecek varlıklar için yapılan işlem.
- Vadeli Mevduat
- Belirli bir süre boyunca bankada tutulan para.
- Varlık
- Şirket veya bireyin sahip olduğu ekonomik değer.
- Varlık Yönetimi
- Yatırımcıların varlıklarını profesyonel şekilde yönetme süreci.
- Venture Capital
- Yeni girişimlere yapılan sermaye yatırımı.
- Vergi Avantajı
- Belirli yatırımlar veya işlemler için sağlanan vergi kolaylıkları.
- Vergi Kaçırma
- Yasal olmayan yollarla vergi ödemekten kaçınma durumu.
- Vergi Muafiyeti
- Bazı işlemlerin vergiden muaf tutulması durumu.
- Volatilite
- Piyasa fiyatlarındaki dalgalanma derecesi.
Y
- Yapılandırma
- Borçların ödeme koşullarının yeniden düzenlenmesi.
- Yapısal Reform
- Ekonomik büyümeyi teşvik etmek için yapılan düzenlemeler.
- Yatırım
- Kazanç elde etmek amacıyla yapılan harcama.
- Yatırım Fonu
- Yatırımcıların bir araya getirdiği fon havuzu.
- Yatırım Portföyü
- Bir yatırımcının sahip olduğu varlıkların tamamı.
- Yatırımcı
- Kazanç elde etmek amacıyla fon sağlayan birey veya kuruluş.
- Yedek Akçe
- Şirketlerin zor zamanlarda kullanmak üzere ayırdığı kaynaklar.
- Yıllık Getiri
- Bir yıl boyunca elde edilen kazanç oranı.
- Yield (Getiri)
- Bir yatırımın kazanç oranı.
- Yüksek Getirili Tahvil
- Daha fazla risk taşıyan ancak yüksek getiri sağlayan tahvil türü.
Z
- Zafer Oranı
- Başarıyla tamamlanan yatırımların oranı.
- Zamansız Satış
- Planlanmadan yapılan varlık satışı.
- Zarar Kes (Stop-Loss)
- Zararın sınırlanması amacıyla yapılan işlem.
- Zayıf Piyasa
- Talebin düşük olduğu piyasa durumu.
- Zero-Bond
- Kuponsuz tahvil türü.
- Zincirleme Finansman
- Birden fazla tarafın finansman sağladığı yöntem.
- Zombi Şirket
- Borçlarını zar zor ödeyebilen, düşük kârlılığa sahip şirket.
- Zorunlu Karşılık
- Bankaların merkez bankasında tutmak zorunda olduğu varlık.
- Zorunlu Sigorta
- Kanunen yaptırılması gereken sigorta türü.
- Zorunlu Tasarruf
- Devlet politikalarıyla oluşturulan tasarruf.