Borsa Terimleri

Borsa ve yatırım dünyasında sık geçen kavramları sade bir dille açıkladık. Aradığınız terimi arama kutusuna yazabilir ya da harflere dokunarak ilgili bölüme geçebilirsiniz.

Sözlük

Borsa terimleri sözlüğü

Borsada sık karşılaşılan 190 terimi sade tanımlarıyla bir araya getirdik. Terimi yazın ya da bir harfe dokunun.

190 terimA’dan Z’ye

A

Açığa Satış
Fiyatların düşeceği beklentisiyle yapılan satış işlemi.
Aktif Yönetim
Yatırım fonlarının piyasayı yenmeyi hedefleyen yönetim tarzı.
Aktifler
Bir şirketin sahip olduğu tüm varlıklar.
Alfa
Bir yatırımın piyasa ortalamasına göre gösterdiği performans farkı.
Alım Emri
Belirli bir fiyat seviyesinde hisse satın alma talimatı.
Anonim Şirket
Hissedarların sorumluluğunun koydukları sermaye ile sınırlı olduğu şirket türü.
Arbitraj
Farklı piyasalardaki fiyat farklarından kazanç sağlama işlemi.
Arz
Belirli bir mal veya hizmetin piyasada sunulması.
Arz Talep Dengesi
Piyasalarda fiyatı belirleyen temel mekanizma.
Asimetrik Risk
Yatırımcılar için farklı risk-getiri oranlarının bulunduğu durum.

B

Bağımsız Denetim
Şirketlerin mali tablolarının doğruluğunu kontrol eden süreç.
Bağışıklık Analizi
Portföylerin faiz oranı değişikliklerinden nasıl etkileneceğini ölçen analiz.
Basit Faiz
Ana paraya uygulanan sabit faiz oranı.
Başlangıç Teminatı
Vadeli işlem piyasalarında pozisyon açmak için gereken minimum teminat.
Beklenen Getiri
Bir yatırımın gelecekteki olası getirisi.
Bilanço
Bir şirketin finansal durumunu gösteren mali tablo.
Birleşme
İki veya daha fazla şirketin tek bir yapı altında toplanması.
Boğa Piyasası
Fiyatların yükseliş trendinde olduğu piyasa durumu.
Bonolar
Kısa vadeli borçlanma araçları.
Broker
Yatırımcı ile piyasa arasında aracılık yapan kişi veya kuruluş.

C

Cari Açık
Bir ülkenin ithalatı ihracatından fazla olduğunda oluşan durum.
Cari Denge
Bir ülkenin ithalat ve ihracat dengesi.
Cari Hesap
Günlük ticari işlemler için kullanılan banka hesabı türü.

Ç

Çapraz Kur
İki yabancı para birimi arasındaki döviz kuru.
Çekirdek Enflasyon
Oynak fiyatlar hariç tutularak hesaplanan enflasyon oranı.
Çıkış Stratejisi
Bir yatırımcı veya girişimcinin yatırımından çıkış planı.
Çıktı Açığı
Bir ekonominin gerçek üretimi ile potansiyel üretimi arasındaki fark.
Çıpa
Ekonomik dengeleri sağlamak için belirlenen hedef veya politikalar.
Çift Dip Formasyonu
Teknik analizde fiyatların iki kez dip yaparak yükselişe geçtiği formasyon.
Çoğunluk Hissesi
Bir şirketin kontrolünü sağlayan hisse oranı.

D

Dağıtılmamış Kâr
Şirketlerin hissedarlara dağıtmayıp şirket içinde tuttuğu kârlar.
Dayanak Varlık
Bir türev ürünün dayandığı finansal varlık.
Deflasyon
Genel fiyat seviyesindeki sürekli düşüş durumu.
Dengeleme
Bir yatırım portföyünün risklerini azaltmak için yapılan düzenleme.
Devalüasyon
Bir ülkenin para biriminin değerinin düşürülmesi.
Direnç Noktası
Fiyatların yükselmekte zorlandığı teknik analiz seviyesi.
Doğrudan Yatırım
Bir ülkeye yapılan uzun vadeli sermaye yatırımı.
Döviz
Yabancı para birimlerinin genel adı.
Döviz Kuru
Bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden değeri.
Düşük Volatilite
Bir finansal varlığın fiyatındaki düşük dalgalanma.

E

Efektif
Nakit olarak kullanılan döviz.
Ekonomik Döngü
Bir ekonomideki büyüme ve daralma dönemleri.
Elde Tutma Süresi
Bir yatırımın alım ve satım arasındaki süre.
Emir Defteri
Alım ve satım emirlerinin listelendiği sistem.
Emsal Değer
Benzer varlıkların piyasa değerine göre belirlenen fiyat.
Emtia
Altın, petrol, buğday gibi ticareti yapılan mallar.
Endeks
Birden fazla finansal varlığın performansını ölçmek için kullanılan gösterge.
Enflasyon
Genel fiyat seviyesindeki sürekli artış.
Eşik Seviyesi
Teknik analizde kritik destek veya direnç noktası.
Etkin Piyasa
Tüm bilgilerin fiyatlara yansıdığı piyasa durumu.

F

Faiz Oranı
Borçlanma maliyetini veya yatırımlardan elde edilen getiriyi ifade eden oran.
Faiz Swapı
Sabit ve değişken faiz ödemelerinin değiş tokuş edilmesi.
Finansal Kaldıraç
Borç kullanarak yatırım getirilerini artırma stratejisi.
Finansal Risk
Şirketin borçlarını ödeyememe ihtimali.
Fiyat Kazanç Oranı (F/K)
Hisse senedi fiyatının şirket kazancına oranı.
Fiyat Marjı
Alım ve satım fiyatı arasındaki fark.
Fiyat Tabanı
Bir varlığın ulaşabileceği minimum fiyat seviyesi.
Fiyat Tavanı
Bir varlığın ulaşabileceği maksimum fiyat seviyesi.
Fon
Yatırımcıların sermayelerini bir araya getirerek yönetilen finansal araç.
Futures
Gelecekte teslim edilmek üzere yapılan varlık ticareti anlaşması.

G

Garantili Fon
Belirli bir getiri garantisi sunan yatırım fonu.
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
Bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği toplam mal ve hizmetlerin değeri.
Gayrimenkul Yatırımı
Konut, arazi gibi fiziksel varlıklara yapılan yatırım.
Geç Likidite Penceresi
Merkez bankalarının kısa vadeli borç verme aracı.
Gelir Paylaşımı
Bir yatırımın elde ettiği kazançların taraflar arasında bölüşümü.
Gelir Tablosu
Şirketlerin gelir ve giderlerini gösteren finansal tablo.
Gelişen Piyasalar
Ekonomik olarak gelişmekte olan ülkelerin finansal piyasaları.
Gerçek Getiri
Enflasyondan arındırılmış yatırım getirisi.
Getiri Eğrisi
Farklı vadelerdeki tahvil faiz oranlarını gösteren grafik.
Grup Şirketleri
Aynı ana şirkete bağlı farklı işletmeler.

H

Hacim
Bir varlık için belirli bir dönemde yapılan işlem miktarı.
Halka Arz
Şirketlerin hisselerini ilk kez halka sunması işlemi.
Hazine Bonosu
Kısa vadeli devlet borçlanma araçları.
Hazine Bonosu
Devletin kısa vadeli borçlanma aracı.
Hedge
Yatırım risklerini minimize etmek için yapılan işlemler.
Hedge Fon
Yüksek risk ve getiri potansiyeline sahip yatırım fonu.
Hisse Başına Kâr (EPS)
Şirketin hisse başına elde ettiği kazanç.
Hisse Bölünmesi
Bir hissenin daha küçük birimlere ayrılması işlemi.
Hisse Senedi
Şirketlerdeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.
Hisse Senedi Endeksi
Piyasadaki belli başlı hisse senetlerinin performansını ölçen gösterge.

İ

İç Borçlanma
Devletin yurtiçinde borçlanması.
İçsel Bilgi
Henüz kamuya açıklanmamış kritik şirket bilgileri.
İhracat
Yurtdışına mal veya hizmet satışı.
İkili Opsiyon
Sadece iki olası sonuç sunan türev ürün.
İkincil Piyasa
Halka arzdan sonra hisselerin alınıp satıldığı piyasa.
İleri Tarihli İşlem
Gelecekte belirli bir tarihte teslim edilmek üzere yapılan ticaret.
İpotek
Bir borç karşılığında taşınmazın teminat gösterilmesi.
İskonto
Bir malın veya finansal aracın fiyatından yapılan indirim.
İştirak
Bir şirketin diğer bir şirkette sahip olduğu ortaklık payı.
İthalat
Yurtdışından mal veya hizmet alımı.

O

Olağanüstü Gelir
Şirketin ana faaliyetleri dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelir.
Olağanüstü Gider
Şirketin beklenmedik ve tekrarlanmayan masrafları.
Opsiyon
Bir varlığı belirli bir fiyattan alma veya satma hakkı.
Opsiyon Primi
Opsiyon sözleşmesi için ödenen bedel.
Oran Analizi
Şirket performansını değerlendirmek için kullanılan finansal oranların analizi.
Ortalama Maliyet
Bir yatırımın toplam maliyetinin ortalama değeri.
Otomatik Emir
Belirli kriterlere göre otomatik olarak verilen işlem talimatı.
Oturum Açılışı
Piyasaların işlem yapmaya başladığı ilk zaman dilimi.
Over-the-Counter (OTC)
Borsa dışı yapılan işlemler.
Oynaklık (Volatilite)
Bir varlığın fiyatındaki dalgalanma derecesi.

P

Para Arzı
Bir ekonomide dolaşımda olan toplam para miktarı.
Para Politikası
Bir ülkenin ekonomik hedeflerini gerçekleştirmek için kullandığı araçlar.
Parasal Sıkılaştırma
Merkez bankalarının para arzını azaltmak için uyguladığı politikalar.
Pasif Gelir
Çalışmadan elde edilen gelir türü (ör. kira geliri).
Pasifler
Bir şirketin yükümlülükleri ve borçları.
Pay Senedi
Şirketlerdeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.
Portföy
Bir yatırımcının sahip olduğu tüm varlıklar.
Portföy Çeşitlendirme
Riskleri azaltmak için farklı varlıklara yatırım yapma stratejisi.
Prim
Sigorta poliçesi veya opsiyon sözleşmesi için ödenen bedel.
Proje Finansmanı
Büyük ölçekli projelerin finansmanı için kullanılan yöntem.

R

Reel Faiz
Enflasyondan arındırılmış faiz oranı.
Reel Getiri
Enflasyon etkisi çıkarıldığında elde edilen gerçek getiri.
Reeskont
Vadesi dolmamış senetlerin merkez bankasınca iskonto edilmesi.
Repo
Kısa vadeli borçlanma aracı.
Rezerv
Bankaların yasal olarak tutmak zorunda olduğu varlıklar.
Rezerv Para
Uluslararası ticarette kullanılan temel dövizler.
Risk Dağılımı
Riskleri azaltmak için yatırımları çeşitlendirme süreci.
Risk Toleransı
Bir yatırımcının kabul edebileceği maksimum risk seviyesi.
Risk Yönetimi
Yatırımlardaki zararları minimize etme süreci.
Riski Azaltma
Riskleri kontrol altına almak için uygulanan stratejiler.

S

Sabit Faiz
Vade boyunca değişmeyen faiz oranı.
Sanayi Üretim Endeksi
Üretim faaliyetlerindeki değişiklikleri ölçen endeks.
Satın Alma Gücü
Paranın belirli bir mal veya hizmeti satın alabilme kapasitesi.
Satış Hacmi
Belirli bir dönemde gerçekleştirilen toplam satış miktarı.
Sermaye
Bir şirketin faaliyetlerini finanse etmek için kullandığı kaynak.
Sermaye Artırımı
Şirketin sermayesini büyütme işlemi.
Short Selling (Açığa Satış)
Fiyatların düşeceği beklentisiyle yapılan satış işlemi.
Sigorta Primi
Sigorta sözleşmesi kapsamında ödenen bedel.
Stop-Loss
Zararın sınırlanması için belirli bir fiyattan yapılan satış emri.
Swap
İki taraf arasında yapılan faiz veya döviz değişim sözleşmesi.

T

Taban Fiyat
Bir varlığın ulaşabileceği minimum fiyat seviyesi.
Tahakkuk
Gelir veya giderlerin gerçekleşmeden önce kaydedilmesi.
Tahsilat Riski
Alacakların tahsil edilememe ihtimali.
Tahvil
Borçlanma aracı olarak kullanılan menkul kıymet.
Tahvil İhracı
Şirketlerin borçlanma aracı olarak tahvil satması.
Tahvil Kuponu
Tahvil sahiplerine ödenen faiz miktarı.
Takas
Menkul kıymetlerin alım-satım sonrası el değiştirme süreci.
Talep
Belirli bir mal veya hizmetin belirli bir fiyat düzeyinde istenme miktarı.
Tasarruf
Gelirden harcamalar düşüldükten sonra biriken miktar.
Tavan Fiyat
Bir varlığın ulaşabileceği maksimum fiyat seviyesi.
Teknik Analiz
Fiyat grafikleri ve işlem hacmine dayalı analiz yöntemi.
Temel Analiz
Şirketin finansal verilerine ve ekonomik koşullara dayalı analiz yöntemi.
Temettü
Şirket kârından hissedarlara dağıtılan pay.
Temettü Verimi
Hisse başına düşen temettü miktarının hisse fiyatına oranı.
Teminat
Bir borcun geri ödenmesini garanti altına almak için sunulan güvence.
Ters Repo
Kısa vadeli bir borçlanma yöntemi.
Tezgah Üstü Piyasa
Borsa dışında gerçekleşen işlemleri ifade eder.
Toplam Varlıklar
Bir şirketin sahip olduğu tüm ekonomik değerler.
Trading Volume (İşlem Hacmi)
Belirli bir dönemde işlem gören toplam varlık miktarı.
Türev Ürün
Dayanak varlıkların değerine göre fiyatlanan finansal araçlar.

U

Ulusal Gelir
Bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği toplam gelir.
Uluslararası Para Fonu (IMF)
Küresel ekonomik istikrarı desteklemek için çalışan kuruluş.
Uluslararası Rezervler
Bir ülkenin döviz ve altın rezervleri.
Uluslararası Ticaret
Ülkeler arasında yapılan mal ve hizmet alışverişi.
Uzlaşma
İşlem sonuçlarının taraflar arasında doğrulanması.
Uzlaştırma Kurulu
Finansal anlaşmazlıkları çözmek için kurulan organ.
Uzun Pozisyon
Bir varlığın değer kazanacağı beklentisiyle yapılan alım.
Uzun Vadeli Yatırım
Daha uzun bir zaman dilimi için yapılan yatırımlar.

Ü

Üretim
Mal veya hizmetlerin oluşturulması süreci.
Üretken Varlık
Gelir getiren varlık türü.

V

Vade
Borcun veya yatırımın süresi.
Vadeli İşlem
Gelecekte belirli bir tarihte teslim edilecek varlıklar için yapılan işlem.
Vadeli Mevduat
Belirli bir süre boyunca bankada tutulan para.
Varlık
Şirket veya bireyin sahip olduğu ekonomik değer.
Varlık Yönetimi
Yatırımcıların varlıklarını profesyonel şekilde yönetme süreci.
Venture Capital
Yeni girişimlere yapılan sermaye yatırımı.
Vergi Avantajı
Belirli yatırımlar veya işlemler için sağlanan vergi kolaylıkları.
Vergi Kaçırma
Yasal olmayan yollarla vergi ödemekten kaçınma durumu.
Vergi Muafiyeti
Bazı işlemlerin vergiden muaf tutulması durumu.
Volatilite
Piyasa fiyatlarındaki dalgalanma derecesi.

Y

Yapılandırma
Borçların ödeme koşullarının yeniden düzenlenmesi.
Yapısal Reform
Ekonomik büyümeyi teşvik etmek için yapılan düzenlemeler.
Yatırım
Kazanç elde etmek amacıyla yapılan harcama.
Yatırım Fonu
Yatırımcıların bir araya getirdiği fon havuzu.
Yatırım Portföyü
Bir yatırımcının sahip olduğu varlıkların tamamı.
Yatırımcı
Kazanç elde etmek amacıyla fon sağlayan birey veya kuruluş.
Yedek Akçe
Şirketlerin zor zamanlarda kullanmak üzere ayırdığı kaynaklar.
Yıllık Getiri
Bir yıl boyunca elde edilen kazanç oranı.
Yield (Getiri)
Bir yatırımın kazanç oranı.
Yüksek Getirili Tahvil
Daha fazla risk taşıyan ancak yüksek getiri sağlayan tahvil türü.

Z

Zafer Oranı
Başarıyla tamamlanan yatırımların oranı.
Zamansız Satış
Planlanmadan yapılan varlık satışı.
Zarar Kes (Stop-Loss)
Zararın sınırlanması amacıyla yapılan işlem.
Zayıf Piyasa
Talebin düşük olduğu piyasa durumu.
Zero-Bond
Kuponsuz tahvil türü.
Zincirleme Finansman
Birden fazla tarafın finansman sağladığı yöntem.
Zombi Şirket
Borçlarını zar zor ödeyebilen, düşük kârlılığa sahip şirket.
Zorunlu Karşılık
Bankaların merkez bankasında tutmak zorunda olduğu varlık.
Zorunlu Sigorta
Kanunen yaptırılması gereken sigorta türü.
Zorunlu Tasarruf
Devlet politikalarıyla oluşturulan tasarruf.