Temettü yatırımcısının ilk baktığı rakam genellikle temettü verimidir: hisse fiyatına göre ne kadar kâr payı alacağınızı gösterir. Ancak listenin en tepesindeki yüksek verimli hisseler, çoğu zaman en iyi temettü yatırımları değildir. Bu rehberde, temettü verimi yüksek bir hisseyi değerlendirirken bakmanız gereken 5 kriteri sırasıyla anlatıyoruz.
Önce kısa bir hatırlatma: Temettü verimi, hisse başına brüt kâr payının hisse fiyatına bölünmesiyle bulunur. Hisse başına 3 TL dağıtan ve 60 TL’den işlem gören bir şirketin verimi yüzde 5’tir. Kâr payının nasıl belirlendiğini ve vergilendirildiğini temettü nedir rehberimizde ayrıntılı anlattık.
1. Verimin kaynağına bakın: Temettü mü arttı, fiyat mı düştü?
Verim iki şekilde yükselir: Şirket daha fazla kâr payı dağıtır ya da hisse fiyatı düşer. İlki iyi bir işarettir; ikincisi ise piyasanın şirkette bir sorun gördüğünü gösteriyor olabilir. Fiyatı sert düşen bir hisse, geçen yılki temettüye göre hesaplandığında çok yüksek verimli görünür. Şirketin kârı da düşüyorsa, gelecek yılın temettüsü büyük ihtimalle azalacak ve o yüksek verim hiç gerçekleşmeyecektir. Yatırımcılar bu duruma temettü tuzağı der.
Bir başka tuzak da tek seferlik dağıtımlardır. Şirket bir iştirakini ya da gayrimenkulünü satıp elde ettiği geliri o yıl dağıtmış olabilir. Bu da verimi bir yıllığına yükseltir ama tekrarlanmaz. Bu yüzden verimi her zaman son birkaç yılın dağıtımlarıyla birlikte okuyun.
2. Dağıtımda süreklilik var mı?
Temettü yatırımında asıl değer, yıllar boyunca düzenli gelen ve artan kâr payıdır. Bir şirketi değerlendirirken şu sorulara cevap arayın:
- Son 5 yılda her yıl kâr payı dağıttı mı, yoksa bazı yıllarda ara verdi mi?
- Hisse başına temettü yıllar içinde arttı mı, aynı mı kaldı, azaldı mı?
- Şirketin yazılı bir kâr dağıtım politikası var mı? Halka açık şirketler bu politikayı KAP’ta yayımlar.
Yüksek enflasyon dönemlerinde süreklilik kadar artış hızı da önemlidir. Hisse başına temettüsü her yıl enflasyonun altında artan bir şirketin kâr payı, alım gücü olarak her yıl küçülür. Temettü artışını enflasyonla karşılaştırmanın yolunu reel getiri nedir rehberimizde anlattık.
3. Kâr payı dağıtım oranı sürdürülebilir mi?
Dağıtım oranı, şirketin net kârının ne kadarını kâr payı olarak dağıttığını gösterir: toplam temettü bölü net kâr. Bu oran şirketin temettüyü ne kadar rahat ödeyebildiğinin en basit göstergesidir.
- Makul bir oran: Kârın bir kısmı dağıtılır, kalanı büyümeye ayrılır. Kâr dalgalansa bile temettüyü sürdürmek için pay kalır.
- Yüzde 100’e yakın ya da üstünde: Şirket kazandığının tamamını, hatta fazlasını dağıtıyordur. Aradaki fark geçmiş yılların birikmiş kârlarından ya da borçla karşılanır. Bu durum uzun sürmez.
Türkiye’de bir ayrıntıya daha dikkat etmek gerekir: Borsa şirketleri enflasyon muhasebesine geçtiği için, yatırımcıya sunulan finansal tablolardaki kâr ile şirketin yasal kayıtlarındaki kâr birbirinden farklı olabiliyor. Dağıtılabilecek tutar bu kayıtlara bağlı olduğu için, kâr payı kararını yorumlarken genel kurula sunulan kâr dağıtım tablosuna bakmak en sağlıklı yoldur.
4. Nakit akışı ve borç durumu temettüyü taşıyor mu?
Temettü kârdan değil, kasadaki nakitten ödenir. Kâğıt üzerinde kâr eden ama faaliyetlerinden yeterli nakit üretemeyen bir şirket, kâr payını borçlanarak ödemek zorunda kalabilir. Bu yüzden iki kalemi birlikte inceleyin:
- Serbest nakit akışı: Faaliyetlerden elde edilen nakitten yatırım harcamaları düşüldükten sonra kalan tutar, dağıtılan temettüyü karşılıyor mu?
- Borçluluk: Net borç, şirketin faaliyet kârına göre ne düzeyde? Yüksek faiz ortamında borcu yüksek şirketlerin faiz gideri artar ve temettüye ayrılan pay ilk kesilen kalem olabilir.
Bu kalemleri bulmak için nakit akış tablosuna ve bilançoya bakmanız gerekir. Hangi satırın nerede olduğunu bilanço nasıl okunur rehberimizde adım adım gösterdik.
5. Değerleme ve büyüme: Ucuz mu, büyüyor mu?
Temettü, toplam getirinin sadece bir parçasıdır. Hisse fiyatı yıllar içinde erirse, aldığınız kâr payları bu kaybı telafi etmeyebilir. Bu yüzden şirketin değerlemesine ve büyüme potansiyeline de bakın:
- F/K ve PD/DD: Şirketin kârına ve özsermayesine göre pahalı mı ucuz mu fiyatlandığını gösterir. Sektör ortalamasıyla karşılaştırarak okuyun: F/K oranı ve PD/DD oranı.
- Kâr büyümesi: Satışları ve kârı büyüyen bir şirket, bugün orta düzeyde verim sunsa bile yıllar içinde temettüsünü artırabilir. Bugünün en yüksek verimi, beş yıl sonranın en yüksek temettüsü anlamına gelmez.
Örnek: İki şirketi 5 kritere göre karşılaştırmak
Aşağıdaki tablo, kriterlerin nasıl birlikte kullanılacağını göstermek için hazırlanmış hayali iki şirketi karşılaştırıyor. Gerçek şirketleri temsil etmez.
| Kriter | A Şirketi | B Şirketi |
|---|---|---|
| Temettü verimi | %11 | %5 |
| Verimin kaynağı | Hisse fiyatı bir yılda %40 düştü | Temettü arttı, fiyat da yükseldi |
| Son 5 yılda dağıtım | 2 yıl dağıtmadı | Her yıl dağıttı, her yıl artırdı |
| Dağıtım oranı | %110 | %45 |
| Serbest nakit akışı | Temettüyü karşılamıyor | Temettünün yaklaşık iki katı |
| Borçluluk | Yüksek ve artıyor | Düşük |
A Şirketi verim sıralamasında üstte görünse de kriterlerin neredeyse hepsinde zayıf kalıyor; gelecek yılın temettüsü belirsiz. B Şirketi daha düşük verimle başlıyor ama temettüsünü sürdürme ve artırma ihtimali çok daha yüksek. Uzun vadeli bir temettü yatırımcısı için genellikle B tipi şirketler daha sağlam bir temel sunar.
Kısa kontrol listesi
- Verim, temettü artışından mı yoksa fiyat düşüşünden mi geliyor?
- Şirket son 5 yılda düzenli dağıtım yaptı mı, temettüsünü artırdı mı?
- Dağıtım oranı net kârın makul bir kısmında mı kalıyor?
- Serbest nakit akışı temettüyü karşılıyor mu, borç kontrol altında mı?
- Değerleme makul mü, kâr büyüyor mu?
Bu kriterlere uyan şirketleri bulmak için hisse filtreleme aracımızla ilk taramayı yapabilir, yaklaşan ödemeleri temettü takvimi sayfamızdan takip edebilirsiniz. Temettüleri yeniden yatırmanın uzun vadeli etkisini ise düzenli yatırım ve bileşik getiri yazımızda anlattık. Tek bir hisseye yoğunlaşmak yerine birkaç şirkete dağılmanın neden önemli olduğunu portföy çeşitlendirme rehberimizde bulabilirsiniz.
Temettülerini tek yerden takip et: Basit Borsa uygulamasında portföyündeki hisselerin temettü ödemelerini ve yaklaşan kâr payı tarihlerini tek ekranda görebilirsin. App Store · Google Play
Sık sorulan sorular
Temettü verimi yüzde kaç olursa iyidir?
Tek bir doğru rakam yoktur. Verim; faiz oranlarına, enflasyona ve sektöre göre değişir. Sektör ortalamasının çok üzerinde bir verim, iyi bir fırsattan çok bir uyarı işareti olabilir. Bu yüzden verimi tek başına değil, bu yazıdaki diğer kriterlerle birlikte değerlendirin.
Temettü almak için hisseyi ne zaman almam gerekir?
Kâr payına hak kazanmak için hisseyi hak kullanım tarihinden önce portföyünüzde bulundurmanız gerekir. Ancak hak kullanım günü hisse fiyatı temettü tutarı kadar düzeltildiği için, yalnızca temettü için kısa süreliğine hisse almak tek başına kazanç sağlamaz.
Temettü veren hisse mi, büyüme hissesi mi daha iyidir?
İkisi farklı ihtiyaçlara cevap verir. Temettü hisseleri düzenli nakit akışı sağlar; büyüme hisseleri kârını şirkete geri yatırarak değer artışı hedefler. Birçok yatırımcı ikisini birlikte tutar. Hangisinin size uygun olduğu vadenize ve nakit ihtiyacınıza bağlıdır.
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Yazıdaki örnek şirketler hayalidir. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve risk tercihinize göre veriniz.